Τα τρία πράγματα που ζητάς
| Τι ζητάς | Τι είναι | Πώς το ελέγχεις |
|---|---|---|
| Αριθμό ΗΜΑ | Καταχώριση στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Αποβλήτων του ΥΠΕΝ | Ζητάς τον αριθμό μαζί με την επωνυμία και το ΑΦΜ, γραπτά |
| Σύμβαση με ΣΣΕΔ ΑΕΚΚ | Ενεργή σύμβαση με εγκεκριμένο σύστημα εναλλακτικής διαχείρισης | Ρωτάς με ποιο σύστημα, και το διασταυρώνεις στη λίστα του ΕΟΑΝ |
| Βεβαίωση παραλαβής | Χαρτί που δείχνει πού παραδόθηκαν τα υλικά σου | Το ζητάς πριν κλείσεις, όχι αφού φύγει το φορτηγό |
Τι σημαίνει καθένα από αυτά
ΑΕΚΚ
Απόβλητα Εκσκαφών, Κατασκευών και Κατεδαφίσεων. Τα μπάζα σου δεν είναι σκουπίδια, είναι ρεύμα αποβλήτων με δικούς του κανόνες. Η ΚΥΑ 36259/1757/Ε103/2010 ορίζει ότι διαχειρίζονται μέσα από εγκεκριμένο σύστημα εναλλακτικής διαχείρισης και καταλήγουν σε αδειοδοτημένη μονάδα, όχι σε οποιοδήποτε χωράφι.
ΗΜΑ
Το Ηλεκτρονικό Μητρώο Αποβλήτων είναι η βάση του Υπουργείου Περιβάλλοντος όπου δηλώνονται οι επιχειρήσεις που παράγουν, συλλέγουν και μεταφέρουν απόβλητα. Ένας μεταφορέας μπάζων χωρίς καταχώριση ΗΜΑ λειτουργεί εκτός πλαισίου, ανεξάρτητα από το τι λέει στο τηλέφωνο.
ΣΣΕΔ και ΕΟΑΝ
Το ΣΣΕΔ είναι το σύστημα που συμβάλλεται με τους διαχειριστές, παρακολουθεί τις ποσότητες και εκδίδει τις βεβαιώσεις. Τα συστήματα εγκρίνονται και εποπτεύονται από τον ΕΟΑΝ, τον Ελληνικό Οργανισμό Ανακύκλωσης. Αν ο μεταφορέας σου πει όνομα συστήματος, το επιβεβαιώνεις στη δημοσιευμένη λίστα συστημάτων του ΕΟΑΝ. Αν δεν πει κανένα, έχεις την απάντησή σου.
Στη νομοθεσία αποβλήτων η ευθύνη ακολουθεί τον παραγωγό. Παραγωγός είναι αυτός από τη δουλειά του οποίου προκύπτουν τα απόβλητα, δηλαδή εσύ που κάνεις την ανακαίνιση. Η παράδοση σε νόμιμο διαχειριστή είναι ακριβώς αυτό που κλείνει την αλυσίδα. Η βεβαίωση παραλαβής είναι η απόδειξη ότι έκλεισε.
Πότε το χαρτί σου ζητείται επίσημα
- Όταν οι εργασίες γίνονται με οικοδομική άδεια ή έγκριση εργασιών μικρής κλίμακας
- Όταν ο δήμος ζητά δικαιολογητικά για την άδεια κατάληψης κοινόχρηστου χώρου
- Όταν πουλάς ή μεταβιβάζεις ακίνητο μετά από εργασίες και ο μηχανικός συντάσσει φάκελο
- Όταν γίνει έλεγχος και πρέπει να δείξεις πού πήγαν τα υλικά
Δες και τη σελίδα για την άδεια κατάληψης κοινόχρηστου χώρου: είναι ξεχωριστό χαρτί από τη βεβαίωση ΑΕΚΚ και τα μπερδεύουν συνέχεια. Η άδεια λέει πού θα σταθεί ο κάδος. Η βεβαίωση λέει πού κατέληξε το περιεχόμενό του.
Σημάδια που θέλουν δεύτερη σκέψη
- Δεν δίνει επωνυμία και ΑΦΜ, μόνο ένα κινητό
- Δεν εκδίδει παραστατικό, μόνο μετρητά στο χέρι
- Στην ερώτηση πού πάνε τα μπάζα, απαντά αόριστα ή αλλάζει θέμα
- Τιμή πολύ κάτω από την αγορά, χωρίς να εξηγείται από πού προκύπτει
- Δέχεται να πάρει και υλικά που δεν επιτρέπονται, χωρίς ερώτηση
- Δεν έχει καμία σήμανση στο όχημα και δεν θέλει να δώσει αριθμό κυκλοφορίας
Το τελευταίο είναι το πιο διαφωτιστικό. Ένας διαχειριστής που δουλεύει σωστά ξέρει ποια είναι τα υλικά που δεν μπαίνουν στον κάδο και θα στο πει πριν προλάβεις να ρωτήσεις, γιατί το πληρώνει ο ίδιος στη μονάδα.
Το τηλεφώνημα των τριάντα δευτερολέπτων
«Ποιος είναι ο αριθμός σας στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Αποβλήτων, με ποιο εγκεκριμένο σύστημα ΑΕΚΚ έχετε σύμβαση, και μπορώ να έχω βεβαίωση παραλαβής όταν τελειώσει η δουλειά;»
Δεν χρειάζεται να ξέρεις τίποτα άλλο. Ο μεταφορέας που τα έχει, απαντά αμέσως και χωρίς ενόχληση. Ο μεταφορέας που δεν τα έχει, το δείχνει από τον τρόπο που απαντά.
Το αίτημά σου προωθείται σε συνεργάτη μεταφορέα, όχι σε δικό μας όχημα. Κάνε του ακριβώς τις παραπάνω ερωτήσεις πριν κλείσεις. Αν δεν σου απαντήσει καθαρά, πες μας το.
Πού πατάει νομικά
- Διαχείριση ΑΕΚΚ: ΚΥΑ 36259/1757/Ε103/2010, από όπου προκύπτει η υποχρέωση παράδοσης σε εγκεκριμένο σύστημα εναλλακτικής διαχείρισης.
- Γενικό πλαίσιο αποβλήτων: Ν. 4819/2021, που ενσωματώνει τις ευρωπαϊκές υποχρεώσεις και ορίζει την ευθύνη του παραγωγού.
- Ηλεκτρονικό Μητρώο Αποβλήτων: ΚΥΑ 43942/4026/2016, όπως ισχύει, για την υποχρέωση εγγραφής και τις ετήσιες εκθέσεις.
- Εποπτεία συστημάτων: ΕΟΑΝ, Ελληνικός Οργανισμός Ανακύκλωσης, που εγκρίνει και δημοσιεύει τα εγκεκριμένα συστήματα.
Επίσημες πηγές
- Ηλεκτρονικό Μητρώο Αποβλήτων (ΗΜΑ), Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας
- ΕΟΑΝ, εναλλακτική διαχείριση ΑΕΚΚ
- ΕΟΑΝ, στοιχεία επικοινωνίας των εγκεκριμένων συστημάτων
- ΕΟΑΝ, νομοθεσία για τα ΑΕΚΚ
- Εθνικό Τυπογραφείο, για το πλήρες κείμενο των ΚΥΑ και των νόμων που αναφέρονται παραπάνω
Οι διατάξεις τροποποιούνται. Αν η δουλειά σου γίνεται με άδεια ή αφορά επαγγελματική δραστηριότητα, επιβεβαίωσε τι ισχύει με τον μηχανικό σου ή με την αρμόδια υπηρεσία.
Συχνές ερωτήσεις
- Τι είναι το ΗΜΑ και γιατί το ζητάω;
- Είναι το Ηλεκτρονικό Μητρώο Αποβλήτων του Υπουργείου Περιβάλλοντος. Κάθε επιχείρηση που συλλέγει και μεταφέρει απόβλητα εγγράφεται εκεί και παίρνει αριθμό καταχώρισης. Χωρίς εγγραφή, η μεταφορά των μπάζων σου δεν είναι νόμιμη, όσο σωστό κι αν φαίνεται το φορτηγό.
- Τι είναι το ΣΣΕΔ;
- Σύστημα Συλλογικής Εναλλακτικής Διαχείρισης. Για τα μπάζα, δηλαδή τα ΑΕΚΚ, ο μεταφορέας πρέπει να έχει ενεργή σύμβαση με ένα εγκεκριμένο σύστημα που παρακολουθεί πού καταλήγουν τα υλικά. Τα εγκεκριμένα συστήματα εποπτεύονται από τον ΕΟΑΝ και δημοσιεύονται στον ιστότοπό του.
- Είμαι απλός ιδιοκτήτης σπιτιού. Με αφορά;
- Ναι. Ο παραγωγός των αποβλήτων είναι αυτός που κάνει τις εργασίες, και η ευθύνη του δεν σταματά τη στιγμή που φεύγει το φορτηγό. Αν τα μπάζα σου βρεθούν πεταμένα σε ρέμα ή σε χωράφι, το ερώτημα ποιος τα παρήγαγε επιστρέφει σε εσένα.
- Χρειάζομαι χαρτί αν κάνω ανακαίνιση με άδεια;
- Ναι. Όταν οι εργασίες γίνονται με οικοδομική άδεια ή έγκριση εργασιών, υποβάλλονται στοιχεία για τη διαχείριση των αποβλήτων, και στο τέλος ζητείται βεβαίωση παραλαβής από εγκεκριμένο σύστημα. Ρώτα τον μηχανικό σου τι ακριβώς θα χρειαστεί, πριν φύγουν τα μπάζα.